فراتر از یک پرتره ساده: ۱۰ تکنیک پیشرفته برای عکاسی خلاقانه از حیات وحش
عکاسی از حیات وحش یکی از چالشبرانگیزترین شاخههای عکاسی است، چون بسیاری از عوامل آن غیرقابلپیشبینی هستند. گاهی فقط لحظاتی کوتاه برای ثبت عکس موردنظر خود دارید. در چنین شرایطی، ذهنیت «فقط هر عکسی بگیرم» ممکن است مانع از ثبت عکسهای هدفمند، هنری و جذاب شود. این ده نکته به شما کمک میکنند تا در این دام نیفتید.
۱. روی جزئیات جدید تمرکز کنید
واضحترین و سادهترین روش برای عکاسی از حیات وحش، لزوماً مؤثرترین روش نیست. بهجای یک عکس پرترهگونه و معمولی از حیوان، ببینید آیا میتوانید روی جزئیات دیگری تمرکز کنید که داستان جذابتری را روایت میکنند.
از خود بپرسید چه چیزی این حیوان را جالب و منحصربهفرد میکند. میتواند فلسها، پرها، دندانها یا حتی یک زخم عجیب باشد. معمولاً چشم اولین چیزی است که عکاسان به سراغش میروند، اما بسیاری از ویژگیهای دیگر حیوان نیز میتوانند به همان اندازه گیرا باشند و کمتر به آنها پرداخته شده است.
برای مثال، در عکس زیر فلسهای صاف، رنگهای رنگینکمانی و الگوی یک مار درختزی زمردی به نمایش گذاشته شده است. اگر روی سر تمرکز میشد، توجه کمتری به فلسهای زنده و فوقالعاده صاف جلب میشد و حضور صورت در کادر، آنها را تحتالشعاع قرار میداد.
عکس از صورت حیوان هم جذاب است! اما گاهی با فکر کردن خارج از چارچوب، نتایج جالبتری به دست میآورید. پس لنز ماکرو خود را بردارید (اگر سوژه نزدیک است) یا بلندترین لنز تلهفوتوی خود را و به دنبال جزئیاتی در سوژه بگردید که بتوانید آنها را جداگانه ثبت کنید.
۲. زیستگاه را نشان دهید
چه یک جنگل انبوه باشد و چه یک شهر توسعهیافته، گنجاندن زیستگاه حیوان، داستان عکس را گستردهتر میکند. این کار به بینندگان حس مکان میدهد و به نوبه خود، ارتباط عمیقتری با سوژه برقرار میکند.
به راحتی ممکن است درگیر پر کردن کادر با سوژه شوید، اما فضاهای خالی که سعی در پر کردن آنها دارید، اغلب واقعاً خالی نیستند. آنها شامل آسمان، سایهدرختان، رنگ و ... هستند - چیزهایی که به محیط اشاره دارند. این موضوع، صحنهای را که عکس به تصویر میکشد گسترش میدهد و داستانی را که با کار خود روایت میکنید، بسط میدهد.
برای انجام این کار نیازی به تجهیزات خاصی نیست. لنزهای بازتر میدان دید وسیعتری را پوشش میدهند، اما با موقعیتیابی هوشمندانه، حتی لنزهای ماکرو یا تلهفوتو نیز میتوانند برای برجسته کردن بخشهای جالب زیستگاه استفاده شوند.
۳. به سطح فوکوس توجه کنید
هنگام عکاسی پرتره از سوژههای حیات وحش، معمولاً میخواهیم چشم در فوکوس باشد. اما چه چیز دیگری در فوکوس است؟ وقتی لنز خود را فوکوس میکنید، موضوع فقط تیز کردن یک نقطه در عکس نیست - بلکه تیز کردن یک صفحه در عکس است. میتوانید این صفحه را به روشهای مختلفی تنظیم کنید و همچنان چشمهای سوژه را تیز نگه دارید.
همچنین میتوانید از صفحه فوکوس به روش معکوس استفاده کنید: برای خارج کردن چیزها از فوکوس. شاید مقداری گیاهان وجود داشته باشد که نمیخواهید در عکس باشند. با زاویهدهی دقیق دوربین، میتوانید چشم سوژه را تیز نگه دارید در حالی که بخشهای کمجذابتر عکس را کمرنگ میکنید.
یکی از جنبههای موردعلاقهی من در پرتره قورباغه زیر این است که پا و برگ در صفحه فوکوس همراه با چشم قرار دارند. اگر این عناصر محو بودند، عکس به این جذابیت نبود. دستیابی به این نتیجه نیازمند موقعیتدهی دقیق دوربین بود! هرچند یک موقعیتگیری کمتر حسابشده میتوانست چشم قورباغه را تیز نگه دارد، اما پا و برگ کمی از فوکوس خارج میشدند.
۴. حرکت را وارد کنید
اغلب درگیر تمرکز روی یک حیوان ساکن میشویم تا پرترهای کاملاً در فوکوس داشته باشیم و از سرعت شاتر بالا برای ثبت حرکت استفاده میکنیم. اما محو شدن حرکت چیزی نیست که همیشه در عکاسی حیات وحش باید از آن اجتناب کرد. حیوانات دائماً در حرکت هستند و اگر عکسهای شما همه چیز را مانند یک مجسمه متوقف کند، ممکن است فرصتهای داستانگویی را از دست بدهید.
در مورد زیر با یک نوزاد لاکپشت دریایی، زمان زیادی برای گرفتن یک عکس جالب نداشتم زیرا از لانه به سمت اقیانوس میدوید. وسوسهانگیز بود که از سرعت شاتر بالا استفاده کنم تا از یک عکس شارپ مطمئن شوم، اما نتیجه یک عکس نسبتاً معمولی از یک لاکپشت در شنها میشد. در حالی که عکس فعلی، با حرکت در بالههای لاکپشت و شنهایی که به هوا پرتاب میشوند، حس واقعیتری دارد و تصویر بهتری از کل داستان ارائه میدهد.
۵. از پیشزمینه استفاده کنید
عکاسان حرفهایتر حیات وحش معمولاً به پسزمینه عکسهای خود، حتی پسزمینههای خارج از فوکوس، توجه زیادی میکنند. اما پیشزمینه چطور؟ شما اغلب این توانایی را دارید که دوربین را جابجا کنید و عناصر مختلف پیشزمینه را در صحنه بگنجانید یا حذف کنید و باید از این مزیت بهره ببرید.
با انتخاب پیشزمینه، میتوانید بیننده را در تصویر غرق کنید، انگار که خودشان از میان پوشش گیاهی به دنبال حیوانی نگاه میکنند. برگها ابزاری عالی برای این کار هستند چون همهجا یافت میشوند و معمولاً میتوانید خود را طوری جابجا کنید که برخی از آنها را در پیشزمینه بگنجانید. علفهای یک چمنزار یا نیهای یک تالاب نیز میتوانند عنصر پیشزمینهای دلپذیری برای قاببندی سوژه شما باشند.
اغلب، تنها چیزی که نیاز است، رسیدن به سطح چشم سوژه است. حتی میتوانید از بخشی از خود حیوان به عنوان پیشزمینه استفاده کنید - مانند پنجههای شیری که آماده پریدن است، یا فلسهای خارج از فوکوس روی بینی یک مار.
۶. به خطوط توجه کنید
مطمئناً درباره خطوط هدایتگر در عکاسی شنیدهاید. این عناصر خطی تصویر میتوانند برای جلب توجه به سوژه و هدایت نگاه بیننده در سراسر عکس استفاده شوند. اما دقت کنید - اگر در جای نامناسبی قرار گیرند، خطوط برجسته میتوانند از تصویر منحرف کنند. خطوط ناشی از درختان، ساختمانها و پوشش گیاهی به راحتی نادیده گرفته میشوند، اما با این حال نگاه بیننده را به هرجا که میروند میکشند.
بهجای اینکه بیهدف خطوطی را در عکس خود بگنجانید، آنها را طوری بچینید که عکس را بهبود ببخشند. ببینید آیا میتوانید ترکیببندی را طوری انجام دهید که خطوط، بیننده را در بخشهای مهم تصویر، از سوژه حیاتوحش گرفته تا محیط اطرافش، هدایت کنند.
برای مثال، در عکس زیر، ستونهای یک اسکله، نگاه بیننده را به سمت سطح درخشان آب هدایت میکنند. این کار هم محیط اطراف این ماهیها را برجسته میکند و هم نوعی قاببندی ایجاد میکند. معتقدم بدون آنها عکس جذابیت کمتری داشت.
۷. دوربین را بچرخانید
ساده است، اما فراموش نکنید همیشه میتوانید دوربین خود را بچرخانید! شما فقط به عکسهای افقی و تراز محدود نیستید - یا حتی عمودی و تراز - در مسیر ثبت عکسهای عالی از حیات وحش. بهترین ترکیببندی اغلب با عکاسی از راحتترین موقعیت به دست نمیآید.
برای عکس زیر، میتوانستم یک عکس افقی ساده بگیرم، اما کل بدن آخوندک به خوبی در کادر قرار نمیگرفت. (یا پاها بریده میشدند، یا آسمان زیادی در پسزمینه بود.) انتخاب بهتر، یک عکس عمودی روبهرو بود، اما آن هم عکسی نسبتاً ایستا میشد و تار عنکبوت بالای این شاخه درخت را نشان نمیداد.
در عوض، از زیر سوژه، یک عکس عمودی با زاویه گرفتم. این کار ترکیببندی پویا و موربی ایجاد کرد و همزمان هم برای سوژه و هم برای تار عنکبوت بالای آن جا باز کرد. نتیجه، میدان دید عمودی گستردهتری است و سوژهای که بزرگتر و سهمگینتر به نظر میرسد.
۸. به رنگ توجه کنید
توجه کنید که رنگ سوژه و پسزمینه چگونه با هم تعامل دارند. آیا سوژه در پسزمینه محو میشود؟ راهی برای برجستهتر کردن آن وجود دارد؟ میتوانید جای خود را تغییر دهید تا رنگها و سایههای پسزمینه را عوض کنید. حتی تفاوتهای جزئی در سایهها میتواند به برجستهتر شدن سوژه کمک کند یا با تکرنگی، حالتی رسمی ایجاد کند.
رنگها همچنین میتوانند از سوژه منحرف کنند. برگهایی که رنگ روشن دارند اغلب این کار را میکنند. مثل یک نقاش فکر کنید! اگر میتوانستید آن عنصر را در کادر کنترل کنید، آیا آن را نقاشی میکردید؟ حالا به عنوان یک عکاس، از ابزارهای موجود برای تغییر موقعیت و حذف یا اضافه کردن عناصر به کادر استفاده کنید.
۹. سایههای تند ایجاد کنید
این دقیقاً برعکس چیزی است که معمولاً سعی میکنیم به آن برسیم! اما با نور متحرک (یا تغییر موقعیت خود) آزمایش کنید تا سایهها و سیاهیهای دراماتیک خلق کنید. فلاش خارجی ابزاری عالی برای آزمایش این تکنیک است، با آزادی عمل برای جابجایی آن و خلق نورپردازیهای جدید و خلاقانه. برای حیاتوحش بزرگتر، نور جانبی یا نور از پشت وقتی خورشید در آسمان پایین است، روش خوبی برای ایجاد نورپردازی دراماتیک است.
البته، نور تند همیشه مفید نیست، اما میتواند به متمایز شدن عکس شما کمک کند و سوژه را شدیدتر نشان دهد. من از این تکنیک هنگام عکاسی از سوژههایی با بافتهای جالب زیاد استفاده میکنم، مانند عکس زیر.
۱۰. از چالشها بهره بگیرید
با چالشهای عکاسی حیات وحش همکاری کنید، نه علیه آنها. اگر سوژه به جای دیگری نگاه میکند، سعی کنید بخش دیگری از بدن را برجسته کنید. اشیاء ناخواسته در تصویر؟ آنها را طوری موقعیتدهی کنید که مکمل سوژه باشند یا داستان واقعی صحنه را روایت کنند - حتی اگر داستانی غمانگیز مانند زباله در محیط باشد. اگر افراد در راه هستند، شاید بتوانید آنها را در تصویر بگنجانید و یک عکس مستند/حیاتوحش بگیرید، نه صرفاً یک عکس حیاتوحش. حتی اگر در نور چالشبرانگیز کار میکنید، سعی کنید از خلاقیت خود برای کار با مشکلات استفاده کنید. ممکن است از نتیجه عکسهای جالبی که به دست میآیند شگفتزده شوید.
نتیجهگیری
مضمون اصلی بسیاری از این نکات، سازگار بودن هنگام عکاسی از حیاتوحش در لحظه است. زیاد درگیر گرفتن عکس دقیقی که در ذهن خود تصویر کردهاید نشوید و همیشه فکر نکنید که سادهترین پرتره از یک حیوان، بهترین روش عکاسی است. سوژهها حرکت میکنند؛ نور همیشه عالی نیست؛ اشیاء ناخواسته وارد کادر شما میشوند. اما اگر سعی کنید انعطافپذیر باشید و ذهنی باز و خلاق داشته باشید، میتوانید از موقعیت بهره بگیرید و عکسهای فوقالعادهای از حیات وحش ثبت کنید